Een koude buitenmuur, een woonkamer die maar niet warm wil worden of een energierekening die blijft stijgen: veel huiseigenaren in Hoorn en omgeving denken dan aan het isoleren van de spouw. Toch is niet elke woning daar zomaar geschikt voor. Dit zijn de vragen die vrijwel iedereen stelt voordat de boor de gevel in gaat.

Heeft mijn huis eigenlijk wel een spouwmuur?

Dat hangt vooral af van het bouwjaar. Woningen van vóór ongeveer 1920 hebben meestal massieve muren zonder luchtlaag. Denk aan veel panden in de historische binnenstad van Hoorn of oude boerderijen in de West-Friese dorpen. Daar valt niets te vullen, en isoleren gebeurt dan vaak aan de binnenkant.

Vanaf de jaren twintig en dertig werd de spouwmuur steeds gangbaarder. Woningen die tot halverwege de jaren zeventig zijn gebouwd, hebben vaak een lege spouw. Denk aan veel jaren-dertigwoningen en de rijtjeshuizen uit de jaren zestig en zeventig. Daarna kregen nieuwe huizen steeds vaker isolatie in de spouw mee, al was die laag in de beginjaren nog dun.

Twijfel je? Kijk naar het metselwerk. Zie je in de gevel om de zoveel stenen een kopse kant van een baksteen, dan wijst dat vaak op een massieve muur. Lopen alle stenen in de lengterichting door, dan is de kans groot dat er een spouw achter zit.

Is mijn spouw breed genoeg?

Een spouw moet voldoende ruimte bieden om het isolatiemateriaal goed te laten verdelen. Als vuistregel gaat het om een spouw van enkele centimeters breed, maar de precieze ondergrens verschilt per materiaal. Bij een inspectie boort een isolatiebedrijf een klein gaatje en kijkt met een camera naar binnen. Zo wordt meteen duidelijk:

  • hoe breed de spouw is;

  • of er al isolatie in zit, en hoeveel;

  • of er bouwpuin, specieresten of andere obstakels in de spouw liggen;

  • of de spouwankers die het binnen- en buitenblad verbinden in goede staat zijn.

Vooral dat laatste punt wordt vaak vergeten. Bij oudere woningen kunnen spouwankers door roest zijn aangetast, en dat wil je weten voordat je de spouw dichtmaakt.

Krijg ik geen vochtproblemen na het isoleren?

Dit is misschien wel de meest gestelde vraag, en terecht. De spouw is ooit bedacht om vocht van buiten tegen te houden. Wordt die ruimte gevuld, dan moet het isolatiemateriaal waterafstotend zijn, zodat regenwater niet via het materiaal naar binnen trekt. De gangbare materialen, zoals EPS-parels en glaswolvlokken, zijn daarom zo behandeld dat ze water afstoten.

Minstens zo belangrijk is de staat van de gevel. West-Friesland ligt open aan het water en de wind. Gevels aan de zuidwestkant krijgen bij een flinke bui dus behoorlijk wat regen te verwerken. Zitten er scheuren in het metselwerk of is het voegwerk verweerd, dan moet dat eerst worden hersteld. Soms wordt de gevel daarna ook geïmpregneerd, zodat de stenen minder water opnemen.

Let ook op de binnenkant. Een geïsoleerd huis is minder tochtig, en dat betekent dat vocht van koken, douchen en ademen minder makkelijk weg kan. Goed ventileren via roosters of een mechanisch systeem is dus geen overbodige luxe.

Wat kost het en wanneer verdien ik het terug?

De prijs wordt per vierkante meter gevel berekend en hangt af van het gekozen materiaal, de bereikbaarheid van de muren en de hoeveelheid ramen en deuren. Een tussenwoning heeft logischerwijs minder geveloppervlak dan een vrijstaand huis, en dat zie je terug in de totale kosten.

In vergelijking met andere isolatiemaatregelen geldt spouwmuurisolatie als relatief betaalbaar, terwijl het effect op het comfort direct merkbaar is: muren voelen minder koud aan en de verwarming hoeft minder hard te werken. Hoe snel je de investering terugverdient, hangt af van je huidige stookgedrag, de energieprijs en de grootte van je woning. Wie wil weten welke materialen er worden gebruikt en hoe het vullen van de spouw in de praktijk verloopt, vindt op deze pagina over spouwmuurisolatie een uitleg van de werkwijze en de mogelijkheden.

Het werk zelf is meestal binnen een dag klaar. Er worden gaatjes in de voegen geboord, het materiaal wordt de spouw in geblazen en daarna worden de gaatjes weer dichtgemaakt in een kleur die aansluit bij het bestaande voegwerk.

Kan ik subsidie krijgen?

Als huiseigenaar kun je bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) een ISDE-subsidie aanvragen voor het isoleren van je spouwmuur. Daar zijn wel voorwaarden aan verbonden, bijvoorbeeld een minimale oppervlakte en een minimale isolatiewaarde. Het bedrag pakt gunstiger uit als je binnen een bepaalde periode meerdere isolatiemaatregelen combineert, bijvoorbeeld spouwmuur én vloer of dak. Bewaar de factuur en de gegevens van het gebruikte materiaal goed, want die heb je bij de aanvraag nodig.

Daarnaast is het de moeite waard om bij je eigen gemeente te informeren. Gemeenten in de regio hebben in de afgelopen jaren regelmatig eigen regelingen of energiebespaarleningen aangeboden. Die regelingen veranderen geregeld, dus check de actuele voorwaarden voordat je een opdracht geeft.

Voordat de boor de gevel in gaat

Of je spouwmuur geschikt is, bepaal je niet vanaf de stoep. Bouwjaar en metselverband geven een eerste aanwijzing, maar pas een inspectie met een camera laat zien hoe breed de spouw is, wat erin zit en of de gevel in orde is. Zet je vragen daarom vooraf op een rij: over vocht, ventilatie, materiaal en subsidie. Dan weet je precies wat je kunt verwachten als de koude dagen aan het Markermeer weer aanbreken.